Ηλίας Προφυλλίδης,νεκρός οχυρού Ιστίμπεη

Ο κουμπάρος του προσπαθεί να του αλλάξει γνώμη, μήπως και τον καταφέρει να καθίσει λίγες μέρες ακόμα. 
-Ηλία μην φύγεις ακόμα, δεν ακούγονται καλά τα νέα στο ράδιο. Σκέψου την οικογένειά σου, περίμενε τουλάχιστον να ξημερώσει, του λέει.
-Δεν μπορώ, έρχεται αμέσως η απάντηση του νεαρού πατέρα. Χρειάζονται βοήθεια εκεί πάνω. Είμαι ομαδάρχης. Οι Γερμανοί θα επιτεθούν. Πρέπει να είμαι μαζί με τους στρατιώτες.

Το ίδιο βράδυ ετοιμάζεται να αναχωρήσει. Η γυναίκα του βλέποντας ένα τσουβάλι  με ρύζι που προορίζεται για το Οχυρό, τον παρακαλάει να της αφήσει  μια χούφτα για να μαγειρέψει για τα 3 μικρά αγόρια τους.
-Να πας να ζητιανέψεις αν θέλεις ρύζι, της απαντάει χωρίς δεύτερη σκέψη ο δεκανέας, αυτό εδώ είναι για τους στρατιώτες!
Εκείνη προσπαθεί για μια τελευταία φορά να τον πείσει να μείνει. –Αν πάθεις κάτι πως θα τα βγάλω πέρα με τρία μικρά παιδιά; του λέει. –Δεν γίνεται αλλιώς, της αποκρίνεται, πρέπει να φύγω. Ρίχνει μια τελευταία ματιά στα παιδιά του, κοιμούνται. Μια τελευταία ματιά στη γυναίκα του, και φεύγει.. Ο καιρός δεν χωράει αποχαιρετισμούς και συγκινήσεις…

Στις 4 τα ξημερώματα φτάνει στο Οχυρό. Τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα απ΄ ότι τα φανταζόταν. Τα γερμανικά στρατεύματα αψηφώντας τα συνήθη διπλωματικά έθιμα του τελεσιγράφου και της παροχής προθεσμίας προς απάντηση, εισβάλουν μία ώρα αργότερα για πρώτη φορά στα χρονικά της ιστορίας σε ελληνικό έδαφος. Στις 5.15 ακούγεται παντού μέσα στο οχυρό το σύνθημα του συναγερμού: Στα όπλα!

Η επίθεση ξεκίνησε. Η διμοιρία του δεκανέα βρίσκεται εκτός του οχυρού, στα βόρειά του. Σύννεφα χωμάτων και καπνού σηκώνονται μπροστά τους στα φατνώματα και τους τυφλώνουν. Λίγη ώρα αργότερα τα γερμανικά Στούκας βομβαρδίζουν αλύπητα το οχυρό. Μία βόμβα καταστρέφει το μοναδικό αντιαεροπορικό πυροβόλο, αφού εκείνο έχει καταρρίψει 4 εχθρικά αεροσκάφη.

Ανενόχλητοι τώρα κατεβαίνουν κατά δεκάδες οι γερμανοί αλεξιπτωτιστές. Ο νεαρός δεκανέας μαζί με άλλους απ΄τη διμοιρία του, βγαίνουν στα χαρακώματα, προσπαθώντας να τους αναχαιτίσουν, για να μην πλησιάσουν το οχυρό. Η μάχη δίνεται σώμα με σώμα. Παράλληλα τα Στούκας συνεχίζουν να ουρλιάζουν κατεβαίνοντας προς το έδαφος. Η αναμενόμενη αντεπίθεση του τάγματος Γεραμάνη, δεν έρχεται ποτέ. Οι 300 του ΙΣΤΙΜΠΕΙ ολομόναχοι, χωρίς αεροπορία, χωρίς πυροβολικό , χωρίς πεζικό, γράφουν μόνοι τους εκεί ψηλά στην απρόσιτη κορυφή του ΜΠΕΛΛΕΣ,  καινούργιες  Θερμοπύλες.

Οι αλεξιπτωτιστές συνεχίζουν να πέφτουν. Ο δεκανέας αντιλαμβανόμενος το άνισο της μάχης, βλέπει τον κίνδυνο που διατρέχει όλη η ομάδα του να εξολοθρευτεί, διατάζει οπισθοχώρηση προς το οχυρό. Αυτός αποχωρεί τελευταίος. Τρέχοντας, μία σφαίρα τον πετυχαίνει! 
-Γιώργο…με χτύπησαν, τον ακούει ο φίλος του που προπορευόταν να του λέει. Γυρίζει και τον κοιτάει. Ο δεκανέας κρατώντας με το χέρι του την πληγή, συνεχίζει και τρέχει. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα μία δεύτερη βολή του τρυπάει το γόνατο.

Ο δεκανέας θα λυγίσει. 
Η εικόνα του να πέφτει στο έδαφος, θα είναι η τελευταία που θα δει άνθρωπος από αυτόν. Τα λόγια του: Γιώργο με χτύπησαν, θα είναι τα τελευταία που θα έχουν βγει απ΄το στόμα του. Ο νεαρός δεκανέας δεν θα ξανασηκωθεί ποτέ. Το άψυχο σώμα του δεν θα βρεθεί ποτέ. Δεν θα ταφεί σε κανένα νεκροταφείο. Δεν θα ξαναγκαλιάσει ποτέ τα παιδιά του.

Την στιγμή όμως που το μοιραίο βόλι θα τον γονατίσει, το όνομά του θα περάσει στην Ιστορία. Θα χαραχτεί με ανεξίτηλο μελάνι στον Βωμό των Aθάνατων Nεκρών του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, των αφανών ηρώων, των πεσόντων του ηρωικού Οχυρού Ιστίμπεη.

Ο άτυχος Δεκανέας Ηλίας Προφυλλίδης…κείτεται νεκρός.
Είναι πρωί της 6^ης Απριλίου του 1941….

Μαρτυρία του αξιωματικού Γιώργου Αποστολόπουλο

Τις  αναμνήσεις ενός Έλληνα αξιωματικού που πολέμησε στο οχυρό Ιστίμπεη, του Γιώργου Αποστολόπουλου,  έσωσε ο γιος του αφήνοντάς τες παρακαταθήκη για τις επερχόμενες γενιές:

 «Περί το λυκαυγές της Κυριακής της 6ης Απριλίου, ώρα πέντε περίπου ακούγεται παντού μέσα στο οχυρό το σύνθημα του συναγερμού «Στα όπλα, Στα όπλα». Οι Γερμανοί επιτίθενται. Ανέρχομαι με την ομάδα Διοικήσεως στο παρατήριόν μου. Ο τηλεφωνητής μεταφέρει τον πίνακα εκεί. Ακούω πανδαιμόνιον όπλων, βαλλόντων πολυβόλων, πυροβόλων και αεροπλάνα να σειρινίζουν και να ρίπτουν επί του οχυρού βόμβας τεραστίας ημίσεως τόνου και ίσως μεγαλυτέρας. Διατάσσω συναγερμόν, αλλά ουδέν πυροβόλον ή όλμος θα βάλει άνευ διαταγής. Οι Γερμανοί έκαμον προπαρασκευήν πυροβολικού και αεροπορίας. Έβλεπα βροχήν τροχειοδεικτικών βλημάτων ευθυτενούς τροχιάς που εσκόπευαν κατά των φαντωμάτων των πολυβολείων. Η προπαρασκευή συνεχίστηκε για αρκετή ώρα. Τα δικά μας πολυβόλα σιγούσαν, πού και πού ερρίπτετο καμία ριπή διά να αναλαμβάνεται ή να συντηρείται το ηθικό μας. Σύννεφα χωμάτων και καπνού σηκώνονται μπροστά μας στα φαντώματα και μας τυφλώνουν. Δεν βλέπουμε ούτε ένα μέτρον μπροστά μας. Τα αέρια της βολής να ζαλίζουν μερικούς μαχητάς. Τα κουδούνια των τηλεφώνων ηχούν συνεχώς και δαιμονιωδώς. Αναφορές για την κατάστασιν, απώλειαι, αιτήσεις αντικαταστάσεως.

 Κατά τη διάρκεια της πρώτης μισής ώρας 15 τραυματίαι οι καλύτεροι του λόχου και 4 νεκροί του παρακειμένου πολυβολείου προς το παρατηρητήριόν μου. Είχε εισέλθει διά της θυρίδος βλήμα πολυβόλου ευθυτενούς τροχιάς, διερράγη εντός αυτού και επολτοποίησε σχεδόν πάντας. Μετέβην εκεί. Όλος ο χώρος του πολυβολείου ήτο γεμάτος σάρκες, αίματα, κρανία. Φοβερόν το θέαμα. Το αίμα των αθανάτων αυτών ηρώων έρευσε από την κλίμακα πολλών σκαλιών εις το καταφύγιον. Αυτό ήτο λουτρόν αίματος. Έπρεπε να έχη μεγάλην ψυχικήν αντοχήν διά να αντέξη κανείς εις το μακάβριον εκείνο θέαμα.

 ...Οι 350 του Ιστίμπεη ολομόναχοι, χωρίς αεροπορίαν, χωρίς πυροβολικόν, χωρίς πεζικόν έγραφαν εκεί υψηλά εις την απρόσιτον κορυφήν του Μπέλες νέας Θερμοπύλας με το σύνθημα «Σήμερα δεν θα περάσετε» αμιλλώμενοι τούς ένδοξους συναδέλφους Αλβανομάχους με τον πόθον να αναδειχθώσιν υπέρτεροι εκείνων έναντι υπερτέρου και γενναιοτέρου στρατού ως ήτο ο Γερμανικός Στρατός. Ύστερα από 30 λεπτά εσηκώθη το νέφος καπνού δεν εφαίνετο τίποτε άλλο στο εξωτερικό συρματόπλεγμα από τα πτώματα των πολυάριθμων νεκρών. Ήτο φανερόν ότι η πρώτη επίθεσις των αηττήτων μέχρι τότε Γερμανών είχε αποτύχει με τεραστίας απωλείας εις νεκρούς και τραυματίες. Υπήρχον και τινές ημέτεροι τραυματίαι. Η χαρά του λόχου ήταν απερίγραπτη και ζητωκραυγές ηκούοντο σε όλο το οχυρό. Ανέφερα το γεγονός στο Διοικητή του οχυρού όστις με παλλομένη από συγκίνηση φωνή συνεχάρει το Λόχον και με πληροφόρησε πως ο γενναίος Έφεδρος Ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού Παπαρρίζος Δημ. με το μοναδικό μας αντιεροπορικόν πυροβόλο των 37 χιλ. κατέρριψε επί του οχυρού ένα αεροσκάφος καθέτου εφορμήσεως Στούκας και ένα από τα ορειβατικά μας πυροβόλα κατεστράφη, αλλά η κατάσταση εξελίσετο ευνοϊκά μέχρις ώρας.

 Μετά δίωρον περίπου ήτο περί την 10ην πρωινήν επιτίθενται με 80 αεροπλάνα Στούκας κατά του οχυρού και το βομβαρδίζουν αλύπητα. Μία βόμβα καταστρέφει το αντιαεροπορικό μας πυροβόλο των 37 χιλ. και έτσι σταμάτησε πια η αντιαεροπορική μας άμυνα. Τα εχθρικά Στούκας επέρχονται αφόβως κατ’ αλλεπάλληλα κύματα και κατά εκατοντάδες. Η δική μας αεροπορία απουσιάζει παντελώς. Ανενόχλητοι τώρα κατεβαίνουν κατά δεκάδες οι αλεξιπτωτισταί-Δυναμιτισταί και αρχίζουν το φοβερό τους έργο. Άλλοι κρατούν πολυβόλα, άλλοι χειροβομβίδες ειδικές, άλλοι δυναμίτας και άλλοι αγνώστους πολεμικάς μηχανάς. Τα παρατηρητήρια και δύο σκοποί που ήσαν εκτός οχυρού σε κατάλληλον θέσιν αναφέρουν ότι 200 περίπου αλεξιπτωτισταί είχον κατέλθη και ευρίσκοντο επί του οχυρού.

  Αποφασίζω να εξέλθω του οχυρού επικεφαλής τμήματος δυνάμεως Διμοιρίας περίπου 15-20 ανδρών και να επιτεθώ κατά των αλεξιπτωτιστών που είχαν  κατακλύσει το οχυρόν. Το αναφέρω στον Διοικητήν του οχυρού, ο οποίος ύστερα από πολλούς δισταγμούς αποφασίζει να επιστρέψει την έξοδο. Κάμνω επιλογήν των πλέον γενναίων στρατιωτών, τους οπλίζω με αυτόματα και άφθονα πυρομαχικά και χειροβομβίδας και εξήλθον. Οι αλεξιπτωτισταί αμέσως μας αντελήφθησαν και ήρχισαν να μας βάλουν καταιγιστικώς εξ όλων των πλευρών. Αρχίσαμε τον αγώνα στήθος προς στήθος.

 ... Ήλθε η άλλη ημέρα. Στις 6 το ΚΕΛ-ΚΑΓΙΑ παραδίδεται. Κόβονται τα καλώδια. Η κατάστασις του οχυρού χειροτερεύει περί την μεσημβρίαν. Ο Διοικητής του οχυρού εκτιμήσας την κατάσταση εξήγαγε το συμπέρασμα ότι η τύχη του οχυρού είχε κριθή από της προηγουμένης. Η παράταση του αγώνος εις ουδέν είχε να οφελήση. Αποφασίζει να συγκαλέση συμφώνως προς τον κανονισμόν των φρουρίων συμβούλιον απάντων των αξιωματικών διά την λήψιν αποφάσεων. Δι’ αγγελιοφόρου μας καλεί εις το Γραφείον του. Η λύπη διά δυσμενή τροπή του αγώνος μας και η εξαντλητική κούραση είναι ζωγραφισμένη στα πρόσωπα όλων μας. Με φωνή παλλόμενη από συγκίνηση μας εκθέτει την κατάστασιν του οχυρού και ζητεί ονομαστικά τη γνώμη ενός εκάστου αξιωματικού. Κανένας όμως δεν ομιλεί. Γνωρίζουμε πάντες ότι η αντίστασίς μας εκάμφθη έναντι των Γερμανών και ο αγών μας είχε καταστή άπελπις. Κανείς δεν θέλει να προτείνη συνθηκολόγισιν. Η θέσις του Διοικητού μας είχε καταστή δυσκολοτάτη. Από το ένα μέρος η ευθύνη διά τούς άνδρας που έχει υπό τας διαταγάς του, από το άλλο μέρος η κατάσταση του οχυρού. Διά τούτο μας ζητεί επίμονα την γνώμην μας. Επιμένει εις την έκφρασιν γνώμης μετά παρρησίας αν πρέπει να γίνη η συνθηκολόγησις τώρα ή πρέπει να παραταθή ο αγών μέχρις εσχάτων. Καθ’ όν χρόνο διαρκούσε η σύσκεψις του συμβολίου οι Γερμανοί διοχέτευσαν αέρια εντός του οχυρού. Φθάνουν τα πρώτα θύματα. Ο ιατρός γνωματεύει «θάνατος από αέρια»!

 Ο αγών εν το μεταξύ συνεχίζεται. Ο εχθρός ρίπτει συνεχώς αέρια και οι προσωπίδες μετά δυσκολίας μας προστατεύουν. Σύνδεσμος δεν υπάρχει με κανένα τμήμα. Η μεραρχία αφού αναγκάστηκε να μας εγκαταλείψη συνεπτύχθη. Διά μίαν ακόμα φοράν ο Διοικητής μας καλεί και μας ανακοινώνη ότι η κατάστασις είναι τοιαύτη, που τον αναγκάζει παρ΄ όλην την λύπην που δοκιμάζει να προτείνη συνθηκολόγησιν. Μας ερωτά διά τελευταίαν φοράν αν έχομεν αντίρρησιν. Ένας αξιωματικός κάμνει αμέσως αναγνώρισιν των θέσεων του εχθρού και συντόμως αναφέρει. Το οχυρόν εκυκλώθη πανταχόθεν και επάνω σ’ αυτό ευρίσκονται ισχυρότατες δυνάμεις. Ο ασύρματος σε λίγο εκπέμπει: «Οχυρόν Ιστίμπεη εις εξαιρετικώς κρίσιμον κατάστασιν. Άμυνα οχυρού κατόπιν αγώνος εντός στοών και καταστροφή 9/10 του οπλισμού αδύνατος».

 Από τη δύναμη του οχυρού το 1/3 περίπου (25) νεκροί και (80) τραυματίαι ευρίσκοντο εκτός μάχης. Από τα (40) πολυβόλα απέμειναν (4), όλμοι (2).Αυτή ήτο η κατάστασις του οχυρού όταν απεφασίσθη η συνθηκολόγησίς του. Καταστρέφουμε κάθε όπλο που είχε απομείνει και σε λίγο την 17ην ώραν της 7ης Απριλίου 1941, λευκή σημαία υψώνεται στην κορυφή του Ιστίμπεη διά να δώση το θλιβερό σήμα της συνθηκολογήσεως.

 Οι Γερμανοί πολεμισταί, εκτιμώντες την ηρωική άμυνα του οχυρού αποδέχονται τους όρους, μας συγχαίρουν διά την άμυνα, την οποίαν ομολογούν ότι ποτέ δεν εφαντάζοντο και εις ένδειξη τιμής παρατάσσουν ένα μικρόν τμήμα προ της εισόδου και παρουσιάζουν όπλα κατά την έξοδό μας.

 Μόλις βγήκαμε από το οχυρό συγκεκινημένοι όλοι με δάκρυα, ενταφιάσαμε τους τετιμημένους νεκρούς μας και ετοποθετήσαμεν επί φορείων τούς μη δυνάμενους να βαδίσουν τραυματίας.

 Αι απώλειαι των Γερμανών σε νεκρούς και τραυματίας υπερέβησαν τους 400 κατά την ομολογίαν των ιδίων προς τον γνωρίζοντα καλώς την Γερμανικήν έφ. Ανθυπίατρον κ. Κονδυλώρον.

 Αξιωματικοί και Στρατιώται λυπημένοι αλλά υπερήφανοι διότι επράξαμεν το καθήκον μας οδηγήθημεν αιχμάλωτοι εις Βουλγαρίαν”.

 Οι περιπέτειες του Έλληνα αξιωματικού συνεχίζονται στη Βουλγαρία και τελειώνουν όταν στις 20 Μαΐου φθάνει στην Αθήνα με δανεικό κουστούμι και κρατώντας τη στολή του διπλωμένη σφικτά κάτω από τη μασχάλη.

Ένα τραγούδι πριν το τέλος (μαρτυρία)

Ένας απλοϊκός χωριάτης απ τη Ρούμελη, σκοπευτής  πολυβόλου είχε χτυπηθεί από οβίδα ευθείας τροχιάς και το στήθος του έστεκε ανοιχτό σα βιβλίο. Στο χειρουργείο που τον μετάφεραν κατάλαβε πως θα πεθάνει και ζήτησε να του τραγουδήσουν τον Κατσαντώνη. Κανείς δεν τον θυμόνταν. Κάποιος νοσοκόμος ,για να τον ευχαριστήσει, άρχισε να του τραγουδά άλλο δημοτικό, μα ο Ρουμελιώτης είπε: «Δεν είναι αυτό.» Κοίταζε το γιατρό απελπισμένος χωρίς να προφέρει λέξη. Εκείνος έσκυψε και του χάιδεψε το μέτωπο. Στα μάτια του φαντάρου φάνηκε τότε ένα δάκρυ που κύλησε σιγαλά κατά το στόμα. Κι ύστερα ψυχοπαράδωσε.

                   Απόσπασμα από το βιβλίο ΡούπελΧ.Ζαλοκώστας. εκδόσεις Εστία, Αθήνα 1944

Αναμνήσεις από τον Ελληνογερμανικό πόλεμο του 1941(ποίημα)

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠ’ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1941

Μετρώ τα χρόνια που περνούν

και φεύγουν από εμένα

και φεύγουν σαν όνειρα

γλυκά και μαγεμένα.

Και, μήπως, ξέρω σίγουρα

τo πόσo θε να ζήσω;

Μπορεί και τούτη τη στιγμή

Που γραφώ για να σβήσω.

Μου’ ρχεται χθες γεννήθηκα,

Χθες πήγα στο σχολειό,

Χθες στο ημιγυμνάσιο,

Που ήταν μεγαλείο.

Σαν χθες ήμουν στο Στρατό

Με το βαθμό «Λοχίας»

Και χθες αιχμάλωτος των Ναζί

σε χώμα Βουλγαρίας.

Εκεί κρεμμύδι έφαγα,

ωμό, χωρίς ψωμάκι,

κι ένοιωσα  την  γλώσσα  μου

πικρή σαν το φαρμάκι.

Ωμη πατάτα  έφαγα,

Μια άλλη μέρα

Και διπλά το σκυλόδοντο

Μου‘ τοίμαζε  φοβέρα.

Σκυλόδοντο το Βούλγαρο,

αδέλφια μου, ονομάζω

Κι ακόμη μπρος μου τον θωρώ

Κι εκδίκηση του τάζω.

Άοπλος, απροστάτευτος

Καθόμουνα στη μάντρα,

γι’ αυτό ήλθε ο αμόρφωτος

και μου’ κανε τον άνδρα.

Πλησίασα τα σύρματα,

Με άλλους στη γραμμή,

Που οι γυναίκες άρχισαν

Και μοίραζαν ψωμί.

Σα μυροφόρες φάνταζαν

πάγκαλες Νηρηίδες

φλέβα Ελλήνων θα’ χανε

και ήταν ηρωίδες.

Δεν πρόλαβα, όμως, παιδιά

Δυο βήματα να κάνω

Και σφαλιάρα δέχτηκα γερή

Στο μάγουλο μου επάνω.

Ετρίκλησα για μια στιγμή

Να πέσω εις το χώμα,

Αλλά μου φώναξε η καρδιά

«βαστώ γερά ακόμα»

Σφίξε τα δόντια, μου μιλά,

Και κάνε υπομονή

Να ζήσεις για να δεις κι εσύ

Τη Νίκη την τρανή.

Εκείνη, όμως, τη στιγμή

Η θεια δίκη φθανει

Και παρ’ ολίγ’ ο ο Γερμανός

Το φταίχτη να ξεκάνει.

Απ’ τα μαλλιά τον άρπαξε,

Στο χώμα τον πατούσε

Και, με ματάρες άγριες,

Επάνω του θωρούσε…

Και ξεφωνούσε άγρια

Αποκαλώντας βλάκα

Αυτόν που χτύπησε εμέ,

Τον Έλληνα, τον Πλάκα.

Λοχία, Έλληνα, εσύ

Ο Γερμανός σφυρίζει,

Ούτε στον ύπνο σου να δεις

Και τον εμυκτηρίζει.

Εμέ δες μου πολέμησα

Επάνω στα οχυρά τους

Και είδα στα αδέλφια μου

Τη μαύρη συμφορά.

Σωρός, τρακάδα πτώματα

Σταθήκανε  στο χώμα,

Μού ‘ρχεται  μπρος μου, τα θωρώ

Και θλίβομαι ακόμα…

Πήγαινε, σκύλε, λούφαξε

Και μη μου στρίψεις μάτι,

θα λιανίσω, άνανδρε,

κομμάτι, κομματάκι.

Αξέχαστα, ανεξίλητα

Αυτά μου μένουν φίλοι

Και καίνε μέσα στη ψυχή

σαν τ’ άγιο το καντήλι.

 Ένα δεκαπενθήμερο

Πεινάσαμε αρκετά,

Σαν σκέλεθρα γινήκαμε

Φαντάσματα σωστά.

Τα μάτια μας θαμπώσανε,

δεν βλέπανε μπροστά μας,

αλλά η χάρη του θεού

βρισκόταν μπροστά μας.

Ελεύθερους μας άφησαν

Να’ ρθούμε στην πατρίδα

Και στην ψυχή μας άστραψε

Ολόλαμπρη ελπίδα.

Ούτε το τραύμα τ’ αλαυρό,

Που ξέχασα να γράψω,

-γιατί μήνες ολόκληρους-

Θέλω να περιγράψω.

 Το κρύο και την πείνα μου

Που τράβηξα ο καημένος,

Επάνω εις την Τζουμαγιά,

Ως αιχμαλωτισμένος.

Δεν αισθανόμουν τίποτε

Μόνο Μητέρα Ελλάδα

Ποθούσα πάλι για  να δω

Την όμορφη αμνάδα.

Που ευλογημένη από το χριστό

Θα μείνει στους αιώνας

Και θα βόσκει στους όμορφους

Και θαυμαστούς λειμώνας.

Ήλθα!.. κι έσκυψα…

Και φίλησα το χώμα,

Το άγιο της πατρίδος μου,

Και γλύκανε το στόμα.

Ήλθε!.. ανέτειλε, παιδιά,

Ροδοβαφής αυγούλα

Και στείλαμε το βάρβαρο

Στου Διαόλου τη μανούλα.

Γεια σου πατρίδα μου γλυκιά,

Ολόλαμπρη πατρίδα,

Που η μόνη είσαι του σύμπαντος

Αστραφτερή αχτίδα.

Για Σε αξίζει ο θάνατος,

Αξίζουνε τα πάθια,

Αξίζει κάτι όμοιο

Με του Χριστού τ’ αγκάθια

Στιχουργήθηκε το 1945 από τον Απ. Γ.Πλάκα ,  παραχωρήθηκε από τον κ. Κοτρίδη Ηλία

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΕΝΟΣ ΜΑΧΗΤΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ

Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΟΧΥΡΩΝ ,ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1941

Ένα πουλί που ξέφυγεν από το Νευροκόπι,

Στη Δράμα πήγε κούρνιασε ,στην άκρη στο ποτάμι.

Δεν τραγουδεί δεν κελαηδεί, κι ειν άνοιξη τριγύρα,

μον πίνει κρούσταλλο νερό, να φύγ η φαρμακάδα

μ απ την πολλή  την πίκρα του, πίκρανε το ποτάμι.

Κι εν αηδονάκι πού παιζε,στη φυλλωσιά μιας λεύκας ,

Κοντά του πήγε στάθηκε και τέτοια λόγια  τούπε.

-Πουλί μου, ξενοπούλι μου, τι καίει τα σωθικά σου

Και δε λαλείς δε κελαηδείς, μόνο βαριανασαίνεις;

Έλα κοντά μας, σίμωσε, τι αδέλφι μας λογιέσαι,

Τον πόνο σου μολόγα μας και να τον μοιραστούμε.

-Αηδόνι μου γλυκόλαλο,καλόκαρδό μου αηδόνι,

Μιας και μου καλομίλησες,θα σου καλοξηγήσω,

Για δε λαλώ,δε τραγουδώ τι μαι βαριεστημένο.

Ένα τα Απρίλι αυγινό, τα ολόχαρου τ Απρίλη,

Ήρθανε ξένοι, Γερμανοί, τον τόπο μας να πάρουν.

Κι οι Έλληνες τους είπανε ,κι οι Έλληνες τούς λένε.

-Σα θέλετε τον τόπο μας ,τη γη μας εδική σας,

Εμείς δε σας τη δίνουμε, κι ελάτε πάρετέ την.

Κι ο πόλεμος αρχίνησε, βροντάνε τα κανόνια

Μουγκρίζουνε τα Οχυρά, πέφτουν αστροπελέκια

Αχολογάνε τα βουνά, βογγάνε τα λαγκάδια,

Πήραν φωτιά οι ρεματιές, ο κάμπος τα ρουμάνια.

Σαν το μαθεν ο Χάροντας πολλή του καλοφάνη.

Αρπάζει το δρεπάνι του, το Μαύρο καβαλάει

Κι ανάμεσό τους ρίχνεται σα λιμασμένος λύκος

Και θημωνιάζει αλύπητα κορμιά ανδρειωμένα,

Ως θημωνιάζει ο θεριστής τα γινωμένα στάχυα.

Τρία μερόνυχτα βαστούν, τρεις μέρες και τρεις νύχτες.

Σίδερο κάναν τη καρδιά και τον οχτρό κρατούσαν

Και την αυγή την τέταρτη κι ώσπου ναρθεί το δείλι,

Κτύπησαν στα πλευρά οι οχτροί, μπήκαν απ τη Σερβία

Και ήρθε διάτα στα Οχυρά, καταραμένη διάτα,

Να πάψουνε τον πόλεμο, να πάψουν το ντουφέκι.

Εμαύρισεν ο ουρανός  εχάθηκεν ο ήλιος,

Τρέμουν και σειούνται τα βουνά , σταθήκαν τα ποτάμια,

Εβουβαθήκαν τα πουλιά εχάσαν τη λαλιά τους,

τα λούλουδα μαράθηκαν, χάσαν τη μυρωδιά τους

μονάχα δάφνες μείνανε, μυρτιές και ασφοδήλια

που μέστωσαν και θέριεψαν από το αντρικιο γ αίμα.

Κι ένα πουλί, μαύρο πουλί ένα πετροκοτσύφι,

Φτερούγισε και πέταξε στου Λίσσε μια κορφούλα.

Τηράει ένα ολόγυρα, πικρολαλεί και λέει.

-Κρίμα στην κοσμοχαλασιά, στα τόσα παλικάρια

Που πέσανε ανίκητα, αντρίκια πολεμώντας

Τι  πήρανε τα μέρη μας οχτροί αφορεσμένοι.

-Αυτά είδαν τα ματάκια μου κι ακούσανε τα αυτιά μου

Γιαυτό πονώ και δέρνομαι και πικροτυραγνιέμαι,

Είπε και αναστέναξε τα άμοιρο ξενοπούλι.

Τα άκουσεν όλα ο σταυραιτός,που συγνεφοπετούσε

Κι έβγαλε δυνατή φωνή ν ακούσ ο κόσμος όλος.

-Πάψτε ορέ ,τα κλάματα, πάψτε τα μοιρολόγια.

Της λεβεντιάς της πρέπουνε τραγούδια και κλαρίνα.

Κι ένα μονάχα θα σας πω, βάλτε το στην καρδιά σας

Σε μερικά χεινόπωρα δικά μας πάλι θα  ναι.

                                                                               

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ  

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Η Ελλάδα προκαλεί τον θαυμασμό όλων

Σύμφωνα με καταγραφές ακόμα και οι Γερμανοί παραδέχονται την ανδρεία και το ύψιστο ηρωικό και αγωνιστικό φρόνημα των Ελλήνων:

«Τα επιτιθέντα συντάγματα είχαν ήδη πείραν διασπάσεως ωχυρωμένων γραμμών εκ προηγουμένων εκστρατειών, εις τας οποίας είχον λάβει μέρος. Οι Έλληνες όμως φρουροί των οχυρών ημύνθησαν παρά τα φλογοβόλα και τας χειροβομβίδες, μετά σκληρού φανατισμού, ανάλογον του οποίου δεν είχον συναντήσει οι Γερμανοί στρατιώται εις ουδεμίαν των προηγουμένων εκστρατειών των. Εφ’ όσον και εις ακόμη στρατιώτης ηδύνατο να παραμείνει εις το οχυρό του, επυροβολεί».

Από το άρθρο «Οι ανδρείοι Έλληνες» του στρατηγού Πάουλ Χάσσε σε γερμανική εφημερίδα.     

«Η ιστορική δικαιοσύνη, με υποχρεώνει να διαπιστώσω ότι από όλους τους αντιπάλους τους οποίους αντιμετωπίσαμε, ο Έλλην στρατιώτης ιδίως επολέμησε με ύψιστον ηρωισμόν και αυτοθυσίαν. Εσυνθηκολόγησε μόνον όταν η εξακολούθησις της αντιστάσεως δεν ήτο πλέον δυνατή και δεν είχε κανέναν λόγο».

Από τον λόγο του Χίτλερ στο Reichstag 4/5/1941.

«Εκλεκτά ελληνικά στρατεύματα υπερήσπισαν με εντελώς εξαιρετικόν ηρωισμόν τα οχυρά της γραμμής Μεταξά. Προεκλήθησαν ως εκ τούτου συγκρούσεις εξ εγγυτάτης αποστάσεως, τόσον πείσμονες και έντονοι, όσον δεν είχον λάβει μέχρι τούδε χώραν εις κανέν άλλο πολεμικόν θέατρον».

Από το ανακοινωθέν του Στρατηγείου του Χίτλερ 11/6/1941

«Οι Έλληνες υπερασπίστηκαν την πατρίδα των γενναίως…[οι Γερμανοί στρατιώτες] να μεταχειρισθούν τους Έλληνες αιχμαλώτους όπως αξίζει εις γενναίους στρατιώτας».

Ο στρατάρχης von List αρχηγός της 12^ης Στρατιάς στην ημερήσια διαταγή του μετά την λήξη των εχθροπραξιών της επιχείρησης «Μαρίτα».

«Είχομεν ακούσει να ομιλούν δια την γενναιότητα και τον ηρωισμόν του Ελληνικού Στρατού, αλλά δεν εφανταζόμεθα την γενναιότητα και τον ηρωισμόν τον οποίον επέδειξαν οι στρατιώται σας. Επολεμήσατε θαυμάσια! Θαυμάσια! Και πάλιν σας συγχαίρω εγκαρδίως».

Ο διοικητής του XVIII Γερμανικού Ορεινού Σώματος Στρατού, Franz Böhme, προς τον Επιτελάρχη του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ), Συνταγματάρχη(ΠΒ) Παν. Καλογερόπουλο. 

«Επολεμήσατε θαυμάσια, το πυροβολικόν σας ήτο υπέροχον, αι πλαγιοφυλάξεις σας αποτελεσματικόταται. Μόλις εκινείτο και μία ομάδα μάχης, εδέχετο επιτυχώς βολήν. Αν τα βλήματα σας δεν είχον κατά τα 4/5 αφλογιστίας, ουδέν από τα μετασχόντα εις τον αγώνα τμήματα μας θα εσώζετο από την κόλασιν εκείνην του πυρός».

Ο επιτελάρχης του XXX Γερμανικού Σώματος Στρατού Otto Hartmann, που έδρασε στη Θράκη, προς Αντιστράτηγο Παναγιώτη Δέδε, διοικητής της Ομάδος Μεραρχιών. 

«Επολέμησα εις την Πολωνίαν και την Γαλλίαν αλλά ουδαμού συνήντησα τόσον αποτελεσματικήν και φθοροποιόν αντίστασιν όσον εις την Ελλάδα».

Ο διοικητής της 72^ης Γερμανικής Μεραρχίας, Αντιστράτηγος Matteklott, προς τον διοικητή του ΤΣΑΜ Αντιστράτηγο Κωνσταντίνο Μπακόπουλο.

«…Η επιβράδυνσης υπό της Ελλάδος της κατά Ρωσίας επιθέσεως υπήρξεν ολέθρια δια τον αγώνα του Άξονος».

Έγγραφον αρχείου Νυρεμβέργης

Ακόμη και ο ίδιος Αδόλφος Χίτλερ αναφέρει ότι οι Έλληνες ήταν ο μόνος στρατός που άντεξε στα στούκας.               

Οι σύμμαχοι μας γάλλοι μας επευφήμησαν με τα εξής λόγια:

«Αληθής εποποιία εγράφη και γράφεται ακόμη από τους ολίγους  άνδρας των Ελληνικών οχυρών. Οίτινες επί τόσον καιρόν συνεκράτησαν ισχυρότερας Γερμανικάς δυνάμεις και εματαιώσαντο αρχικόν Γερμανικόν σχέδιον.όπως δημιουργηθή δια ραγδαίας προελάσεως άμεσος κίνδυνος δια όλον συμμαχικόν μέτωπον. Οι άνδρες αυτοί ηδυνήθησαν, δια του ηρωισμού των, να μεταβάλουν εις πραγματικά φρούρια τα οχυρά της γραμμής Μεταξά. Ο ι Έλληνες αξιωματικοί των οχυρών αυτών, ιδίως δε του Ρούπελ και του Περιθωρίου και του Λίσσε, εξακολουθούν πάντοτε να αμύνονται μετά υπέροχον πείσματος εναντίον εχθρού, που ρίπτει κατ’ αυτών τόννους οβίδων βαρέος πυροβολικού, βόμβας μεγάλου διαμετρήματος με τα στούκας, και χρησιμοποιεί άρματα μάχης διαφόρων μεγεθών, ειδικά συνεργεία μηχανικού δια την ανατίναξιν των σκυροκονιαμάτων, αλεξιπτωτιστάς, ακόμη δε και φλογοβόλα μηχανήματα. Η αντίστασις αυτή προσεγγίζει τα όρια του υπερανθρώπου, έχει  δε προκαλέσει την έκπληξιν και αυτού του εχθρού».Ανταποκριτής του Ανεξάρτητου Γαλλικού Πρακτορείου στο μέτωπο της Ελλάδας 9/6/1941

Οι Άγγλοι αναγνωρίζουν τα κατορθώματα μας λέγοντας:

«…η καθυστέρησις ισχυρών  Γερμανικών δυνάμεων εις τας επί των βουλγαρικών συνόρων διαβάσεις, όπου ελάχιστα  Ελληνικά τμήματα, επανδρούνται τα ανασταλτικά  οχυρά της μεθορίου, διεξεδίκησαν επί μακρά ημερονύκτια κάθε σπιθαμήν εδάφους προς τους Γερμανούς, επέφερεν αναμφισβήτητον αναβολήν εις την πραγματοποίησιν των σχεδίων του Γερμανικού Επιτελείου. Η ηρωική αντίστασις των Ελλήνων στρατιωτών των οχυρών προεκάλεσε τον θαυμασμό και αυτού ακόμη του εχθρού. Αιχμαλωτισθέντες Γερμανοί αξιωματικοί ανέφεραν, ότι πολεμήσαντες εις την Πολωνίαν, την Νορβηγίαν και την Γαλλίαν ουδαμού αντιμετώπισαν τιουούτους στρατιώτας».

Ραδιοφωνικός σταθμός Λονδίνου, 10/6/1941.

«Από εδώ και πέρα δε θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες αλλά ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες».

                                                                                 Ουίνιστων Τσόρτσιλ

«Αι αρεταί αυταί θα ενισχύσουν τον Ελληνικόν λαόν και κατά την παρούσαν στιγμήν της δοκιμασίας. Θα σας παράσχομεν την δυνατήν βοήθειαν μαχόμενοι εναντίον κοινού εχθρού και θα μοιραστόμεν την κοινήν νίκην».

                                                                                Ουίνιστων Τσόρτσιλ

«Η γενναιότης και αποφασιστηκότης των ελληνικών στρατευμάτων κέρδισαν τον θαυμασμόν των ελευθέρων λαών του κόσμου».

                                                                                                Anthony Eden

Οι Ρώσοι μας ευχαριστούν λέγοντας:

«Επολεμίσατε άοπλοι εναντίον πανόπλων και ενικήσατε . Μικροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε. Δεν είναι δυνατόν να γίνη άλλως, διότι είσθε ΕΛΛΗΝΕΣ. Εκερδίσαμεν χρόνον διά να αμυνθώμεν. Ως  Ρώσοι και ως άνθρωποι σας ευγνωμονούμε».

Ραδιοφωνικός σταθμός Μόσχας

Ωστόσο όλες αυτές οι επευφημίες παρέμειναν μόνο σχόλια. Μόνο λόγια για την χώρα στην οποία υποσχόταν ότι θα μοιραστεί μαζί τους την κοινή νίκη. Τους ανθρώπους τους οποίους διαβεβαίωναν ότι δεν θα λησμονήσουν ποτέ τα κατορθώματα τους. Κι όμως όλα αυτά τα λόγια τα πήρε ο άνεμος.

ΠΗΓΕΣ    

Η Ελληνική άμυνα προκαλεί τον θαυμασμό εχθρών και φίλων

Βιβλίο, Το Ρούπελ, σελίδες 157,158 

Σοφία -Μαρίνα Κωνσταντινίδου,μαθήτρια Β΄Γυμνασίου

Ανασκαφή για τη εύρεση των οστών του Λγού Κυριακίδη Αλέξανδρου

Εργασίες εκσκαφής από το συγγραφέα, Ηλία Κοτρίδη

Την 18 Νοεμβρίου 2000, μου δόθηκε η πληροφορία από τον κ. Γκότσικα Ιωάννη (πρώην κάτοικο Κλειδίου) ότι σε μία χαράδρα μέσα, κοντά στο Κλειδί, βρίσκεται ένα «κανόνι».

Μετά από έρευνα στην περιοχή βρέθηκε ένα κατεστραμμένο πυροβόλο των 6 Δακτύλων, το οποίο όπως διαπιστώθηκε ανήκε στην Πυροβολαρχία των 6 Δακτύλων στο ύψωμα ΚΡΑΚΩΡ, περιοχή Χ. Κλειδίου, Διοικητής της οποίας ήταν ο Λγος (ΠΒ) Κυριακίδης Αλέξανδρος.

Την 22 Νοεμβρίου 2000, ανευρέθη το πυροβόλο και αφού παρελήφθη ένας κιλίβαντας άλλου τύπου πυροβόλου, τοποθετήθηκε μπροστά από το μνημείο του ΡΟΥΠΕΛ.

Η ανεύρεση του πυροβόλου με έκανε να ασχοληθώ περισσότερο με την πυροβολαρχία αυτή, βασιζόμενος σε όσα κατά καιρούς διάβαζα σε βιβλία της ΔΙΣ, στην Επίσημη Έκθεση του Διοικητού Ρόυπελ Ανχη (ΠΖ) Δουράτσου Γεώργιου, με ημερομηνία 12 Αυγούστου 1914, καθώς και σε αφηγήσεις εν ζωή πυροβολητών.

Έτσι την 10 Απριλίου 2001 εντόπισα την ακριβή θέση της Πυροβολαρχίας, καθώς και τα κτίσματα μέσα στα οποία βρισκόταν τα πυροβόλα.

Μετά από αυτό δεν έμεινε τίποτα άλλο παρά να εντοπισθεί ο χώρος μέσα στον οποίο σκοτώθηκε ο Λγος (ΠΒ) Κυριακίδης Αλέξανδρος και ο Ανθλγος (ΠΒ) Βλάχος Πέτρος ενδεχομένως δε και άλλοι στρατιώτες. Μετά από έρευνα με την Διοίκηση του 68 ΣΠ, εντοπίσαμε αυλακωτή λαμαρίνα καρφωμένη κάθετα στο έδαφος.

Είχαμε πλέον μια μικρή ένδειξη.

Ο κρατήρας μέσα στον οποίο βρισκόταν η λαμαρίνα αυτή, ίχνη πέτρινου τοίχου, καθώς και ότι το όρυγμα επικοινωνίας έφθανε κοντά στον κρατήρα ενίσχυσαν την πεποίθηση μου ότι εκεί ήταν αυτό που ψάχναμε.

Η εκτίμηση αυτή αναφέρθηκε στην νέα Διοίκηση του 68 ΣΠ, και έτσι με την συνδρομή του Δήμου Σιδηροκάστρου που διέθεσε σκαπτικό μηχάνημα, αποφασίσθηκε εκσκαφή στο σημείο εκείνο.

Η εργασία άρχισε την 17 Μαΐου 2001 ημέρα Πέμπτη. Μετά από αρκετή ώρα άρχισαν να φαίνονται τα σημάδια του κτίσματος που έγιναν πιο συγκεκριμένα λίγο αργότερα. Καθώς προχωρούσε η εργασία, βρήκαμε υπολείμματα από ένα άρβυλο και λίγο πιο μετά ένα μηριαίο οστούν σε ύψος περίπου ενός μέτρου πάνω από την βάση του κτηρίου. Ήμουν πλέον σίγουρος ότι εδώ ήταν αυτό που ψάχναμε. Συνεχίσαμε κατεβαίνοντας πιο βαθιά βρίσκοντας διάφορα οστά.

Φθάνοντας στη βάση (τσιμεντένια) του κτίσματος βρήκαμε και συλλέξαμε διασκορπισμένα οστά τα οποία αντιστοιχούν σε δύο ανθρώπους. Δεν βρέθηκε κρανίο παρά μόνο η κάτω σιαγόνα ενός με πέντε δόντια.

Δυστυχώς τα οστά ήταν θρυμματισμένα. Φαίνεται ότι η έκρηξη βόμβας του αεροπλάνου διέλυσε τους υπάρχοντες στο κτίσμα.

Βρέθηκαν ακόμη υπολείμματα από τρία άρβυλα, κουμπιά, εθνόσημο, έντεκα φυσίγγια τουφεκιού και μία θήκη ξιφολόγχης.

Το κτίσμα ήταν διαστάσεων 3m x 2m λιθόκτιστο και σκεπασμένο με αυλακωτή λαμαρίνα κοίλου σχήματος. Από τους πλαϊνούς τοίχους ένας μόνο είναι άθικτος, οι υπόλοιποι έχουν καταστραφεί με την έκρηξη και υπάρχουν υπολείμματα ενός μέτρου περίπου.

Εντοπίστηκε η είσοδος σ’ αυτό. Εκτιμάται ότι, επειδή δεν βρέθηκαν μέσα άλλα αντικείμενα, ό,τι υπήρχε μέσα με την έκρηξη έχει βγει έξω. Δυστυχώς η εκσκαφή δεν συνεχίστηκε έξω. Καίτοι έχει βρεθεί η είσοδος και θα έπρεπε να ψαχθεί το τούνελ που οδηγούσε από το όρυγμα επικοινωνίας στο κτίσμα (ΚΔΠ;).

Όλα τα παραπάνω ήταν υπό την έγκριση του 68 ΣΠ και της Χ ΜΠ. Μετά τη συλλογή των οστών και των αντικειμένων υποβλήθηκε αναφορά προς την Χ ΜΠ. Μετά τη συλλογή των οστών και αντικειμένων υποβλήθηκε αναφορά προς την Χ ΜΠ  με συνημμένες φωτογραφίες.

Τα οστά βρίσκονταν για αρκετό καιρό στο γραφείο μου, πλυμένα με κρασί, όπως οι οδηγίες της Ι.Μ. Σιδηροκάστρου. Δεν γνωρίζουμε όμως αν ανήκουν στον Λγο (ΠΒ) Κυριακίδη Αλέξανδρο και Ανθλγο (ΠΒ) Βλάχο Πέτρο. Αργότερα ενταφιάστηκαν στο Στρατιωτικό νεκροταφείο Σιδηροκάστρου.

Έτσι επαληθεύεται η επισκόπηση του Διοικητού του οχυρού που αναφέρει ότι στο σημείο αυτό σκοτώθηκαν ο Λγος Κυριακίδης και ο Ανθλγος Βλάχος.

Στο προαναφερθέν βιβλίο της ΔΙΣ αναφέρεται ότι σκοτώθηκαν εκεί και άλλοι 8-9, ενώ στις από 10 Δεκ 1983 ιδιόχειρες σημειώσεις του Υπλγου Νιάνου Δημήτριου, Διοικητή του 3ου Λόχου Προκάλυψης, ο οποίος ενήργησε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις εναντίον διεισδυσάντων Γερμανών, αναφέρεται ότι εντός των καταφυγίων σκοτώθηκαν καταπλακωθέντες οι προαναφερθέντες δυο αξιωματικοί καθώς και τέσσερις δικοί του στρατιώτες τραυματίες τους οποίους άφησε εκεί για μετακομιδή.

Κατόπιν αυτής της πληροφορίας σε συνδυασμό με όσα αναφέρει η ΔΙΣ ήταν αναγκαία η συνέχιση της εκσκαφής, ώστε να επαληθευτεί κάποια από τις εκδοχές.

Μετά από αλλεπάλληλες αναφορές στο θέμα και παρακλήσεις, αλλά και προκειμένου να ευρεθούν , ενδεχομένως, περισσότερα στοιχεία που θα τεκμηρίωναν την ταυτότητα των νεκρών, δόθηκε η διαταγή για συνέχιση των εργασιών εκσκαφής και εκτός καταφυγίου.

Έτσι την 09 Ιουνίου 2001, πήγα στον ίδιο χώρο και με την βοήθεια  νέου σκαπτικού μηχανήματος άρχισα την έρευνα ξεκινώντας από το όρυγμα εισόδου του καταφυγίου.

Παρά την έρευνα σε μεγάλο βάθος δεν βρέθηκε τίποτε, εκτός από ένα οστούν λεκάνης και ένα μωβ μολύβι γραφής κομμένο σε οριζόντια «φέτα». Η μη ανεύρεση άλλων στοιχείων στον χώρο έρευνας, του οποίου το υλικό εκσκαφής ήταν «αφράτο», δηλαδή φαινόταν καθαρά ότι ήταν υλικό που «κάθισε» εκεί μετά την έκρηξη και επειδή ο υπόλοιπος χώρος ήταν σκληρός και ημιβραχώδης, με έκανε να αποφασίσω να σταματήσω για λίγο την έρευνα με το μηχάνημα και πιάνοντας τα σκαπτικά εργαλεία μπήκα στο καταφύγιο και άρχισα να καθαρίζω την είσοδο του από τα χώματα και τις πέτρες που εναπόθεσε εκεί η έκρηξη. Προχωρώντας εκατοστό, εκατοστό διαπίστωσα ότι η τσιμεντένια βάση σταματούσε και υπήρχε στην συνέχεια, προς την στοά σύνδεσης καταφυγίου και ορύγματος επικοινωνίας χώμα μαλακό. Το πλάτος της ήταν περίπου 70cm και επενδεδυμένο αριστερά και δεξιά με οριζόντια ξύλα που συγκρατούνταν από κάθετα καρφωμένα πάνω τους και μπηγμένα στο έδαφος. Αυτό με έκανε να ασχοληθώ εντατικότερα με την έρευνα και σε λίγο βρήκα τα πρώτα οστά και διάφορα άλλα υλικά, αλλά και προσωπικά αντικείμενα (οστούν λεκάνης, μηριαίο οστούν, πλευρικά οστά, σπόνδυλοι, κάτω σιαγόνα με τέσσερα ή πέντε δόντια, φυσιγγιοθήκη γεμάτη με δέκα φυσίγγια, άλλα δεκαοχτώ φυσίγγια σε δύο άλλα σημεία, ένα φυσίγγιο περιστρόφου ή πιστολιού, μια μεταλλική αλυσίδα, μάλλον λαιμού, οδοντόβουρτσα, καλώδιο τηλεφώνου, πλευρική ζώνη δερμάτινη, ένα ανοιχτήρι, κουμπιά μεταλλικά και κοκάλινα καθώς και λάστιχο συνδέσεως προσωπίδας αερίων με το φίλτρο). Τα οστά έδειχναν καθαρά ότι επρόκειτο για έναν ακόμη ήρωα του ΡΟΥΠΕΛ.

Υπήρξαν όμως ευρήματα (φυσίγγιο πιστολιού, ζώνη δερμάτινη, καλώδιο τηλεφώνου, λάστιχο προσωπίδας, οδοντόβουρτσα αλλά και μολύβι) που ενίσχυαν την πεποίθηση μου πως κάποια από τα πρώτα ίσως οστά να ανήκουν στον Λγο (ΠΒ) Κυριακίδη Αλέξανδρο ή Ανθλγο (ΠΒ) Βλάχο Πέτρο ή και τους δύο.

Συνέχισα αμέσως μετά τον καθαρισμό του ανατολικού τοίχους. Στο πάτωμα φαινόταν η θέση, όπου υπήρχε χονδρός ξύλινος στύλος, σαπισμένος. Σε τι χρησίμευε άραγε; Συζήτησα λίγο με τον χειριστή του μηχανήματος και τους στρατιώτες βοηθούς μου και κάνοντας διάφορες υποθέσεις συνεχίζαμε όμως τον καθαρισμό του ανατολικού τοίχου.

Και τότε! Είδα ότι εκεί που τελείωνε η βάση του τοίχου άρχιζε ο τοίχος να σχηματίζει και άλλη είσοδο. Προχώρησα την έρευνα και βρήκα άλλα δύο μικρότερα μεν, αλλά ίδια με το προηγούμενο μολύβια, ενώ λίγο πιο μέσα η σκαπάνη απεκάλυψε νέα στοά. Η ανεύρεση υπολειμμάτων ξύλου, όπως και στην πρώτη στοά σύνδεσης, οριζόντια και κάθετα, με έκανε να πιστέψω ότι βρισκόμουν μπροστά σε μία νέα στοά. Αλλά που οδηγούσε αυτή;

Θυμήθηκα τότε τις αφηγήσεις Πυροβολητών: «Εκεί κοντά είχαμε και άλλο καταφύγιο, πιο πρόχειρο, σκεπασμένο με ξύλα που το λέγαμε «ο ασύρματος» γιατί ήταν ο ασύρματος εκεί μέσα …» Λες; Αναρωτήθηκα. Βγήκα έξω και άρχισα να συζητώ με τον χειριστή του σκαπτικού. Που μπορεί να ήταν «ο ασύρματος»;

Ήξερα ότι εκεί κοντά μέσα στα δέντρα υπήρχε και δεύτερος κρατήρας από έκρηξη βόμβας. Του τον έδειξα.

-Τι καθόμαστε, μου λέει. Ας σκάψουμε

Πήρα την απόφαση διότι:

• η κατεύθυνση της δεύτερης στοάς ήταν προς τον κρατήρα (7m περίπου μακριά)
• δύο εξωτερικά ορύγματα επικοινωνίας κατέληγαν και εκεί.

Ξεκινήσαμε αμέσως και σε λίγο, να! Μπροστά μας η είσοδος ενός άλλου καταφυγίου. Το καθαρίσαμε γρήγορα. Ήταν ίδιας κατασκευής με το προηγούμενο αλλά λίγο πιο μικρό (2,4m x 2m). Έψαξα , αλλά δεν βρήκα μέσα τίποτε. Δεν απογοητεύθηκα.

Συνέχισα στον δυτικό τοίχο, όπου θα έπρεπε να υπάρχει είσοδος στοάς, για το πρώτο καταφύγιο. Πράγματι τη βρήκα. Με τη βοήθεια του μηχανήματος σκάψαμε πλέον την στοά επικοινωνίας των δυο καταφυγίων, Σε λίγο βρήκαμε, σε βάθος περίπου τριών μέτρων, ένα κρανίο μόνο του σε απόσταση περίπου ενός μέτρου από όπου είχαν βρεθεί τα τελευταία οστά.

Συνέχισα και σε λίγο φώναξα:

-Σταμάτα.

Ένα δεύτερο κρανίο ήταν μπροστά μου χωρίς άλλα κόκαλα γύρω του. Κάτι χτύπησε, κυλώντας το πόδι μου. Τι ήταν αυτό; Μέσα στην σκόνη που σήκωνε ο αέρας διέκρινα, σηκώνοντας το ένα κράνος. Ήταν το πρώτο «σοβαρό» αντικείμενο. Λίγο πιο εκεί μου τράβηξε την προσοχή ένα μικρό αντικείμενο. Πλησίασα και το σήκωσα. Ήταν μια διπλή ξύστρα για τα μολύβια. Δεν σταμάτησα. Ανασκαλεύοντας τα χώματα ακούμπησα κάτι κυλινδρικό. «Πίσω», διέταξα τους στρατιώτες, φοβούμενος ότι επρόκειτο για χειροβομβίδα. Ευτυχώς έκανα λάθος. Σε λίγο διαπίστωσα ότι επρόκειτο για μία μπαταρία (ξηρό στοιχείο) ασύρματου. Να όμως και άλλη μπαταρία. Πείσθηκα πλέον ότι επρόκειτο για το καταφύγιο «ο ασύρματος».Τελειώνοντας την έρευνα λόγω παρέλευσης της ημέρας,  βρήκα και ένα εργαλείο καθαρισμού ξύλου (κλαδευτήρι). Δεν βρέθηκε κάτι άλλο. Κατέβηκα στη μονάδα και τα ανέφερα στη Διοίκηση του 68 ΣΠ.

Τα οστά που βρέθηκαν ανήκουν σε 4 έως 6 ανθρώπους. Ποιοι ήταν οι ήρωες αυτοί που βρέθηκαν μετά από εξήντα χρόνια; Δεν θα το μάθουμε , ίσως ποτέ, καθώς έλεγχος DNA δεν έγινε και τα οστά έχουν ενταφιαστεί στο στρατιωτικό νεκροταφείο Σιδηροκάστρου. Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Ελεύθερης πια Πατρίδας, που τους σκεπάζει.    

 από το βιβλίο Ρούπελ,Αναμνήσεις των Πρωταγωνιστών,Ηλίας Κοτρίδης

             Την εργασία επιμελήθηκε η μαθήτρια της Β’ τάξης

                             Σοφία-Μαρίνα Κωνσταντινίδου

Ευρήματα κατά την ανασκαφή που έκανε ο κ.Κοτρίδης Ηλίας,φυλάσσονται στο μουσείο Ρούπελ