ΕΝΑΣ ΒΕΤΕΡΑΝΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΝΕΥΡΟΚΟΠΙ

                   

Το  καλοκαίρι  του  1981  ένας  Γερμανός  βρετανός  του ΄Β’ Παγκοσμίου  Πολέμου από  το Trier,  με  το  τροχόσπιτο και τη γυναίκα του,  κατηφόρισε  προς την Ελλάδα  για  διακοπές. Επέλεξε  την Καβάλα και την  Θάσο σκόπιμα. Είχε πολεμήσει στα Μακεδονικά οχυρά με τη 12^η  Στρατιά του Φον Λιστ  και ήταν λοχίας στον 7^ο λόχο  του 2^ου τάγματος του 105^ου Συντάγματος Πεζικού, που πρώτο επιτέθηκε στο οχυρό << Λίσε Α10 >> το πρωί της 6^ης Απριλίου 1941. Ήθελε, μετά από 40 χρόνια, να δει από κοντά τον τύπο όπου πήρε για πρώτη φορά το βάπτισμα πυρός και το μέρος όπου,  δυστυχώς γι’ αυτόν, έχασε  8 από  τους άνδρες της ομάδας του την πρώτη μέρα της επίθεσης στους πρόποδες του οχυρού Λίσε!

 Το όνομα του Andon Blasius και το έτος γέννησής του 1916. Ο 65χρονος παλαιός  πολεμιστής, άφησε σε κάμπιγκ  της  Καβάλας  το τροχόσπιτο και τη γυναίκα του και μόνος, πήρε το Ι.Χ. αυτοκίνητό του  και ανηφόρισε για το Κ. Νευροκόπι. Ήταν Αύγουστος.

Πέρασε  από  το  Γρανίτη και σταμάτησε για λίγο, στο κατηφόρισμα της στενωπού προς το λεκανοπέδιο, απέναντι από το Πυραμιδοειδές Α3. Έριξε μια ερευνητική ματιά στην γύρω περιοχή και αναγνώρισε αμέσως το οχυρό << Λίσε Α10 >> . Βρισκόταν μπροστά και απέναντί του, σε απόσταση 2 χιλιομέτρων, επιβλητικό, αγέρωχο με τον πέτρινο όγκο του, τα πολυβολεία και τα φατνώματά του.

Τα κοίταξε προσεκτικά και συνειρμικά έφερε στην μνήμη του όλες τις επιθετικές  ενέργειες  της  σφοδρής  σύγκρουσης της πρώτης ημέρας, που του στέρησε  σχεδόν  όλους  τους συμπολεμιστές της ομάδας του. Ήταν το σκληρότερο χτύπημα που δέχτηκε ο 7^ος λόχος του 2^ου τάγματος του 105  Συντάγματος της 72^ης I.D. των Γερμανών από το οχυρό << Λίσε >>.

Στο Κ. Νευροκόπι έφθασε κατά τις 10.30 το πρωί. Στάθμευσε μπροστά από το παλιό Δημαρχείο, δήθεν απαθής και αδιάφορος, στην πλατεία και περπάτησε στους κεντρικούς δρόμους. Θα τον πρόσεξαν ίσως πολλοί, αλλά κανείς δεν του έδωσε σημασία. Ήταν ένας ξένος, ένας τουρίστας  όπως τόσοι και τόσοι άλλοι.

Ελληνικά δεν μιλούσε και αυτό ήταν το μόνο που τον στενοχωρούσε. Κατά τις 12 το μεσημέρι μπήκε σε μια ταβέρνα για φαγητό. Δεν τόλμησε να πει ποιος ήταν, δίστασε. Τι να έλεγε; Να έλεγε ότι ήταν ένας Γερμανός παλαιός πολεμιστής που το 1941 πολέμησε εδώ στην περιοχή των  Μακεδονικών  Οχυρών του λεκανοπεδίου Κ. Νευροκοπίου και ότι τώρα, μετά από 40 χρόνια, έρχεται να δει τον << τόπο του εγκλήματος>>;

Κάθισε σε ένα τραπέζι, στο άδειο ακόμη από πελάτες ( λόγω της ώρας ) ταβερνείο. Αμήχανος και περίεργος χωρίς να το δείχνει, περίμενε το σερβιτόρο να τον πλησιάσει.

Το έμπειρο μάτι του σερβιτόρου, που χρόνια πριν έκανε το ίδιο επάγγελμα στην Γερμανία, κατάλαβε πως ήταν ξένος και σε άπταιστα γερμανικά τον ρώτησε, τι προτιμά και του αράδιασε ένα σωρό σπεσιαλιτέ, ακόμη και εκείνα που δεν είχε το μαγαζί!

Ο Andon Blasius ενθουσιάστηκε και περιχαρής σηκώθηκε, του έσφιξε το χέρι και με ένα πλατύ ευγενικό χαμόγελο, του πρότεινε να καθίσει δίπλα του.

Ο σερβιτόρος έβγαλε από μέσα του όλα τα φιλόξενα αισθήματα του Ξένιου Δία και του πρόσφερε ούζο με εκλεκτό μεζέ και καλή συντροφιά για συζήτηση.

Ο βετεράνος, με λόγο παραστατικό, άρχισε να ξετυλίγει το κουβάρι την μνήμης του και γρήγορα είπες ποιος ήταν και από πού ερχόταν. Στο άκουσμα δε ότι << ήμουν λοχίας και πολέμησα εδώ, στην περιοχή σας, στο Λίσε και το Τάσαβλι >> ο σερβιτόρος τον άφησε για λίγο μόνο του, χωρίς να του πει τίποτε, πήγε στο πλησιέστερο καφενείο και ενημέρωσε σχετικά τους Νευροκοπιώτες παλαιούς πολεμιστές. Σε λιγότερο από 15 λεπτά της ώρας, η ταβέρνα γέμισε από τους βετεράνους μας. Από τους πρώτους ο Γιάννης Ευμοιρίδης και ο Στέργιος Αστερίου από το Κ. Νευροκόπι  και  μετά  λίγο, ο Βασίλης Μπαρούτης, ο Μήτος Καλαϊδόπουλος, ο  Κώστας  ΣοΪλεμεζίδης και ο Πάντσος Αμαραντίδης από το Οχυρό και ο Γιούρας Κεσίδης από το Περιθώρι και αρκετοί   άλλοι από άλλους οικισμούς της περιοχής, που εκείνη την μέρα βρέθηκαν στο Κ. Νευροκόπι λόγω λαϊκής αγοράς.

Ο Andon Blasius, από την αναπάντεχη προσέλευση των βετεράνων μας, για μια στιγμή απόρησε, αλλά γρήγορα  κατάλαβε το << κόλπο >> του καλού σερβιτόρου, όπως και τα  φιλόξενα  και  φιλόφρονα  αισθήματα  όλων. Τον καλωσόρισαν όλοι σφίγγοντας το χέρι του και φιλικά έγιναν ομοτράπεζοί του.

Ο σερβιτόρος, πρόθυμος και γελαστός, γέμισε το τραπέζι με κεράσματα από όλους και ακούραστα μετέφραζε τα όσα έλεγε για την αντίσταση των υπερασπιστών των Μακεδονικών Οχυρών. Οι δικοί μας τον άκουγαν με προσοχή και διασταύρωναν τα όσα γνώριζαν με αυτά περιέγραφε. Πολλές φορές τον διέκοπταν και τον ρωτούσαν: << Γιατί στις επιθέσεις σας, όταν πλησιάζατε σε θέση βολής τα οχυρά, δεν παίρνατε κανένα μέτρο προφύλαξης, με αποτέλεσμα να έχετε μεγάλες απώλειες σε νεκρούς και τραυματίες; >>

Η καλή συντροφιά των βετεράνων κράτησε πολλές ώρες και εκείνο που στο τέλος ευχαρίστησε περισσότερο από όλα τον Γερμανό ήταν η πληροφορία που πήρε από τους Οχυριώτες παλαιούς πολεμιστές ότι στο χωριό τους υπάρχει Μνημείο και Στρατιωτικό Μουσείο  της  περιόδου των Μακεδονικών Οχυρών και πως θα χαρούν πολύ να τον δουν τον ερχόμενο Απρίλιο στην περιοχή την ημέρα της Επετείου.

<< Τώρα θέλω να με… δείτε στο Λίσε >> τους είπε και σηκώθηκε από την θέση του με ανυπομονησία. Τους παρακάλεσε δε να το επισκεφθούν όλοι μαζί.

Σε 15 λεπτά της ώρας, με τρία Ι.Χ. αυτοκίνητα, βρέθηκαν στο χώρο. Με έκδηλη συγκίνηση ο Andon Blasius πρόσεχε και παρατηρούσε το γύρω από τη θέση << Χελώνα >>, όπου και το Στρατιωτικό Μουσείο.

Λίγο πιο χαμηλά διέκρινε το Μουσείο του 26^ου  Σ.Π. << Κάπου εδώ >> τους είπε << έχασα τους συμπολεμιστές μου >> και τους έδειξε τα σημεία από όπου  εφόρμησαν.

Το βλέμμα του << καρφώθηκε >> στο χώρο του περιφραγμένου Μνημείου του 26^ου Σ.Π. και χαμηλόφωνα κάτι ψέλλισε σαν προσευχή και τάμα μαζί, στη μνήμη των νεκρών συμπολεμιστών του.

Το απόγευμα, με ένα γερμανομαθή ( πρώην εργάτη στη Δ. Γερμανία ) και το βετεράνο από το Περιθώριο Γεώργιο ( Γιούρα ) Κεσίδη, επισκέφθηκε το οχυρό <<Περιθώρι>>  και αργά το βράδυ επέστρεψε στο κάμπιγκ (στην Καβάλα) ικανοποιημένος από όσα είδε   και διαπίστωσε για τις φιλικές προθέσεις και διαθέσεις των  κατοίκων της περιοχής, αλλά κυρίως για το ότι κάθε Απρίλιο τιμάται η επέτειος της << 6^ης Απριλίου 1941 >> στο οχυρό Λίσε Α10.

Τον επόμενο χρόνο, στις 3 Απριλίου 1982, με έξι Γερμανούς παλαιούς συμπολεμιστές του, ήρθε στην Ελλάδα και κατάφερνε στην συνέχεια και για 15 συναπτά έτη, με πολλούς άλλους βετεράνους συμπολεμιστές και συμπατριώτες του από το Trier, να επισκέπτεται με εκδρομικό λεωφορείο κάθε Απρίλιο το οχυρό << Λίσε Α10 >> και να παίρνει μέρος στις επετειακές εκδηλώσεις.

Από τότε και μέχρι το 1997, κάθε χρόνο οι Γερμανοί βετεράνοι που από τα επόμενα χρόνια άρχισαν σιγά σιγά, λόγω ηλικίας ( και θανάτων ) να λιγοστεύουν, επισκέπτονταν κάθε Απρίλιο τη Δράμα και τα οχυρά του Λίσε.

Μάλιστα τον Απρίλιο τον 1985  Έλληνες  και  Γερμανοί  πολεμιστές, παρουσία Επισήμων με την πρωτοβουλία του Δημάρχου Σωκράτη Δημητριάδη φύτευαν στο Δημοτικό Κήπο Δράμας δύο δέντρα συμβολικά για την Ειρήνη και της Φιλίας. Ο χώρος  ονομάστηκε Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας όπου τοποθετήθηκε μια μαρμαρόπλακα με λιθανάγλυφο το περιστέρι της ειρήνης να φτερουγίζει προς τον ουρανό.

Το  έτος 1999 ο Ablasius  πρόσφερε όλα τα στρατιωτικά του ενθύμια στο Στρατιωτικό Μουσείο Λίσε όπου και εκτίθενται.

Oι φωτογραφίες είναι από το βιβλίο του κ.Παντελή Σοφιανού

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ  ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ <<Ο ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΟΧΥΡΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΤΩ ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ>> ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΟΦΙΑΝΟΥ (τ.Διευθυντής Π. Εκπαίδευσης Ν. Δράμας)

Επιμέλεια κειμένου Σούλιου Φωτεινή ,μαθήτρια Β΄γυμνασίου